MIKNATIS, kendi dışında manyetik bir alan oluşturan ve başka bir kaynakça oluşturulmuş olan manyetik bir alana konulduğundan dönel etki oluşturan manyetik gücü çok yüksek maddelere mıknatıs denir.
Mıknatıs kullanılır durumda değilken bir kutuptan ötekine uzanan, yumuşak, kolay mıknatıslanablen, mıknatıs gücü yüksek bir maddedir. Yumuşak demir buna örnek olarak gösterilebilir. Kutuplar arasındaki manyetik alanın güç çizgileri yoğunlaşmıştır. Çağdaş kurama göre, hacmi büyük maddelerin manyetik özellikleri, yörüngesel hareketlere ve maddeyi oluşturan atomların elektronlarının yörüngesel hareketleri küçük elektrik akımı oluşumunda bir manyetik alan oluşur.
Akım dalgasının bir manyetik momenti vardır. Bir atomun manyetik momenti, atomun içindeki elektronların dönüşlerinin ve yörüngesel hareketlerinin manyetik momentlerinin vektör toplamıdır. Mıknatıs gücü olan bir maddenin her atomunun belli miktarda manyetik momenti vardır. Belli bir alandaki atomların tüm manyetik mometleri, alanın doyum noktasında manyetize olabilmesi için aynı yönde sıralanmışlardır. Yani her alanın doyum noktasında manyetize olabilmesi için aynı yönde sıralanmışlardır. Yani her alanın oldukça büyük bir net manyetik momenti vardır.Bir mıknatıs çubuğunun manyetik ikiz kutup momenti mıkntıstaki tüm ikiz kutup momentlerinin vektör toplamıdır. Tüm bunlar bir mıknatısın niçin kendi dışında manyetik alan oluşturduğunu ve manyetik bir alana uygun biçimde yerleştirildiği zaman niçin dönme momenti oluşturdğu açıklar. Bir mıknatıs çubuğu dünyanın manyetik alanında serbset bırakılırsa, kendiliğinden kuzey-güney doğrultu-suda döner. Kuzeye dönen uç, mıknatısın kuzey kutbu, ötekisi de güney kutbu olarak adlandırılır.
Sabit bir mıkantıs çubuğunun demir talaşıyla çekilmiş olan fotoğrafında, demir talaşlarının manyetik alamn güç çizgileri boyunca dağılmış oldukları görülür. Kutuplarda görülmesinin nedeni, demir talaşlarının bu noktalarda kümelenmiş olmalarıdır. Kutuplar manyetik alanın güç çizgilerinin mıknatısa girip çıktığı bölgelerdir. Çizgiler güney kutuptan girer, kuzey kutuptan çıkarlar. Düzenli bir manyetik alan içindeki bir mıknatıs üzerindeki dönme momenti ancak birbirine eşit ve zıt iki rotatif kuvvetçe üretilebilir ve bu iki eşit kuvvet de böyle bir ikiliyi oluşturur. Tüm bunlardan çıkan sonuca göre aynı kutuplar birbirini çeker, aynı kutuplar ise birbirini iter.
Yorumlar
Yorum Gönder